Voorgaande generatie West Hinder lichtschipLichtschip West-Hinder III – Antwerps Watererfgoedtopstuk

De West-Hinder III zal tijdens Water-rAnt voor het eerst in jaren open zijn voor bezoek.

Vanaf 1864 legt België lichtschepen voor haar kust op gevaarlijke plaatsen in de Noordzee.  De West Hinder-schepen lagen bij de gelijknamige zandbank, 18 zeemijl ten noordwesten van Nieuwpoort.  Ze konden ook bij de Wandelaarbank bij Zeebrugge ingezet worden, waar de vaargeul tussen de ondieptes naar de Scheldemonding begint.

West Hinder III lichtbaken

In 1950 liep de derde en laatste generatie van deze schepen in Oostende van stapel. Er werden drie schepen met de naam West-Hinder maar 1, 2 en 3 genummerd ingezet. Na 44 jaar werden ze opgelegd.

De twee andere gelijknamige schepen liggen nu als partyship in Rupelmonde en museumattractie in Zeebrugge.

Leven aan boord

Negen bemanningsleden zorgden 24/7 voor de dagelijkse routine aan boord tijdens de actieve dienst. Ze garandeerden de werking van de vuurtoren en haar karakteristieke lichtflitsen, ze bedienden de mistsignalen en later het LW – MW radiobaken.
Daarom de opvallende kleur, de zware ankers, het vuurtorenprofiel, de imposante misthoorn en de antennes aan de twee masten.

Naast de signalisatiefunctie was het 42,48 m lange, stalen schip ook een observatieplatform voor meteorologie, het scheepvaartverkeer en natuur. Het verblijf aan boord verliep zoals op een varend schip, de zeelui liepen wacht, sliepen, aten en leefden volgens de scheepse routine.

De West-Hinder III is het laatste van deze schepen dat nog volkomen intact is.

West Hinder III pantry

Interieur

  • Bovendek: stuurhuis, radiokamer, controlekamer voor de bediening van de lichtsignalen.
  • Hoofddek: werkplaats, kajuiten voor schipper, machinisten, hulpmachinist, stoker, matrozen. Pantry officieren en mess bemanning, kombuis, badkamers en toilet, voorraadcabines.
  • Onderdeks: magazijn voor machineonderdelen, batterijlocker, machinekamer, ruim en tanks voor ballast, zoetwater en brandstof.

Licht in de duisternis

Lichtschip Wandelaar gestrandHet verlaten of vooral het aanlopen van kusthavens bij nacht is altijd een riskante koers. Op open zee is ruimte maar de haveningang of de vaargeul ernaartoe missen is een catastrofe. Het is bekend dat de romeinen op de masttop van navis oneraria  – kleinere zeilschepen- vuur lieten branden om de andere scheepvaart te begeleiden.

Het eerste lichtschip in het Noordzeegebied was de Nore die de Britten in 1734 in de Theemsmonding ankerden, naar een idee van Robert Hamblin.

Lichtschepen fungeerden als drijvende, tot in de jaren ’80 van de vorige eeuw bemande bakens. Zij werden solide geankerd op plaatsen waar geen vuurtoren of vaste bakens kunnen gebouwd worden. Niet zonder risico bij storm of voor aanvaring.

Toch markeren ze een gevaarlijke zone voor de reguliere scheepvaart op zee, bv. bij ondiepe rotsen of zandbanken. Om hun positie te houden werden ze verankerd met de zg. paraplu – vormige ankers en extra zware kettingen.

In feite gaat het om een stoer, stationair schip waarop een kleine vuurtoren met sterke lampen en Fresnellenzen staat. De lichtflits kan mijlen ver gezien worden en knippert op een in de scheepvaart bekende frequentie. De bemanning is nodig om het lichtsignaal ook in de moeilijkste omstandigheden operationeel te houden.

West Hinder III scheepsradioEen buitenmaatse misthoorn en een scheepsbel gaven de positie aan bij mist. haar locatie bij mist aan te geven werd het lichtschip uitgerust met een krachtige mistsignalen zoals een hoorn en een bel.

Radiobaken

Begin twintigste eeuw werden lichtschepen bijkomend uitgerust als ‘radio direction finding beacon.’. Een radiotechniek die in WOI werd ontwikkeld. Ontvangers op schepen kunnen op de Langegolf (150 – 400 kHz) of de Middengolf (520 – 1720 kHz) morsecodes peilen. Met drie gepeilde bakens kan het schip perfect haar positie bepalen.

De Westhinders vormen samen met de Franse en Nederlandse lichtschepen een reeks bakens die de talloze zandbanken aan de oostkant van de Noordzee markeren.

Foto’s: MAS / privé collectie M. Vercouter – Shipsprofiler – P. Robaer
Info: Inventaris Agentschap Onroerend Erfgoed

Extra: West Hinder lichtschepen voor wetenschappelijk onderzoek (c) Vlaams Instituut voor de Zee -VLIZ-

 


Lichtschip West Hinder III